Platonik Aşk Nedir? Karşılıksız Aşkın Psikolojik Nedenleri
Aşk öyle bir duygudur ki yüzyıllardır üzerine sayısız şiir yazılmış, şarkılar bestelenmiştir. Ancak yapılan onca şey bile çoğu zaman bu duyguyu ifade etmeye yetmez. Bazen hiçbir söz o hisleri anlatmaya yeterli olmaz. İnsanlık tarihinde öyle aşklar vardır ki insanın tüm benliğini etkisi altına alacak kadar güçlüdür.
İnsanlara dilek dileme hakkı verilse; sağlık, para ve huzurdan sonra belki de en çok istenen şey aşk olurdu. Doğum günlerinde mum üflenirken mutlu bir aşk dilenir, kişinin inancına göre dilek veya adak yerlerinde iyi bir ilişki temenni edilir. Kültürden kültüre ve kişiden kişiye değişse de aşk, en genel anlamıyla bir kişiye duyulan sevgi ve o kişiye bağlanma duygusu olarak tanımlanabilir. Platonik aşk ise karşılığı olmayan, tek taraflı yaşanan bir aşktır.
Platonik Aşk Neden Yaşanır?
Platonik aşk özellikle ergenlik döneminde sık görülür. Duygularını yeni tanımaya başlayan ergen, çoğu zaman ünlü ya da popüler bir kişiye yoğun bir hayranlık duyabilir. Bu kişi hakkında her detayı öğrenmek ister, onu gözünde yüceltir ve onunla bir aidiyet hissi kurarak kendini değerli hissetmeye çalışabilir.
Ancak bilinenin aksine platonik aşk yalnızca ergenlik döneminde görülmez; yetişkinlikte de sık karşılaşılan bir durumdur.
Peki insan neden karşılıksız bir aşka tutulur? Neden duygularını söylemeye cesaret edemez ya da bu duygudan vazgeçemez? Bu durum “bile bile lades” midir yoksa duyguların takıntılı bir hâl alması mı?
Platonik aşk yaşayan kişiler çoğu zaman sevdikleri kişinin davranışlarından anlamlar çıkararak sevildiklerine dair umut geliştirebilirler. Aşık oldukları kişiyi gözlerinde çok değerli bir yere koyarlar; o kişi adeta mükemmelliğin somutlaşmış hâlidir. Bu nedenle duygular oldukça yoğun yaşanır.
Platonik aşk yaşayan kişi için hayatta onu mutlu edebilecek tek kişi aşık olduğu kişi gibi hissedilebilir. “Her şey onunla güzel”, “o olmazsa hayatın anlamı yok” gibi düşünceler ortaya çıkabilir. Duygularına karşılık alamadığında ise kişi karamsarlık yaşayabilir ve depresif bir ruh hâline girebilir.
Bu durum ileri boyutlara ulaştığında ise bazı kişilerde aşık olunan kişiyi takip etme, rahatsız etme ya da zarar verme gibi yıkıcı davranışlar görülebilir. Bunun yanında kişinin kendine zarar verme, acısını azaltmak için alkol veya madde kullanma ya da intihar düşüncelerine yönelme gibi riskli davranışlar geliştirmesi de mümkündür.
Platonik Aşk Gerçekten Kime Yöneliktir?
Platonik aşk yaşayan kişi gerçekten karşısındaki insana mı aşıktır, yoksa o kişiye yüklediği anlam mı çok büyüktür?
Bu sorunun cevabı, kişinin aşka yüklediği anlam ve ilişkiye dair beklentileri ile yakından ilişkilidir. Çünkü platonik aşk yaşayan kişi çoğu zaman hayallerine aşık olur. Hayalinde oluşturduğu ideal kişiyi karşısındaki insana yükler ve onu hayal ettiği gibi olduğuna inanır. Böylece kişi gerçekte olanı değil, görmek ve inanmak istediğini görmeye başlar.
Bir süre sonra duyguların karşılık bulmaması ise kişiyi umutsuzluğa sürükleyebilir.
Bazı platonik aşklar zamanla gerçek bir ilişkiye dönüşebilir. Ancak bazı kişiler bu duyguyu gerçek bir ilişkiye dönüştürmek yerine platonik düzeyde yaşamayı tercih edebilir. Bunun pek çok nedeni olabilir:
Hayallerinde kurduğu ilişkinin gerçekte aynı olmayacağı düşüncesi
Reddedilme korkusu
Karşı tarafın kendisini beğenmeyeceği ya da eleştireceği düşüncesi
Bu durumda kişinin ilk olarak yaşadığı duygunun gerçek bir ilişkiye dönüşme ihtimali olup olmadığını değerlendirmesi gerekir. Bunun için öncelikle ne istediğini fark etmesi ve kendine güvenmesi önemlidir. Bir sonraki adım ise duygularının karşılıklı olup olmadığını anlayabilmek için karşı tarafla iletişim kurabilmesidir.
Bu süreçte ya duyguların karşılıklı olduğu anlaşılır ve ilişki başlayabilir ya da karşı tarafın olumsuz cevabı saygıyla kabul edilerek platonik aşk kişinin hayatında bir beğeni ve hayranlık olarak kalabilir.
Kimlerde Platonik Aşk Daha Sık Görülür?
Kişilik özellikleri ve geçmiş yaşantılar platonik aşkın oluşumunda etkili olabilir. Genellikle şu özelliklere sahip kişilerde daha sık görülebilir:
Bebeklik ve çocukluk döneminde bakım veren ile güvenli bağ kuramamış olanlar
Çocukluk çağı travmaları yaşamış kişiler
Fiziksel olarak kendini yetersiz gören kişiler
Yoğun yetersizlik duygusu yaşayanlar
Sosyal ilişki kurmakta zorlanan bireyler
Bağımlı kişilik özellikleri gösteren kişiler
Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?
Platonik aşk yaşayan kişilerde genellikle bir süre hoşlanma duygusu yaşanır ve zaman içinde bu duygu azalır. Bu süreç kişinin sosyal uyumunu bozmadığı sürece normal kabul edilebilir.
Ancak kişinin gerçek yaşamla uyumu bozulmaya başlıyorsa, hayatının merkezine koyduğu kişi ile ilgili kurduğu hayaller gerçekleşmediğinde yoğun öfke, kızgınlık veya takıntı geliştirmeye başlıyorsa mutlaka bir uzmandan destek alınması önemlidir.
Psikoterapi süreci, kişinin ilişkilere dair beklentilerini, geçmiş deneyimlerini ve duygusal ihtiyaçlarını anlamasına yardımcı olarak daha sağlıklı ilişkiler kurabilmesine destek olabilir.
Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz
Bu içerik bilgilendirme amacı taşır; kişiye özel değerlendirme veya profesyonel destek yerine geçmez.